Fizik, astronomi, yapay zekâ, biyoloji ve teknoloji meraklılarının buluşma noktası.
Ana sayfa › Forumlar › Evrimsel Biyoloji: Bencil Gen vs Çok Seviyeli Seçilim › Nasîrüddin Tûsî ve Tûsî Çifti Geometrisi hakkında ne düşünüyorsunuz? (Tecrübesi olan var mı?)
Sibel Namlı tarafından güncellenmiştir.
Gül IşıkArkadaşlar selamlar,
Bir süredir Nasîrüddin Tûsî ve Tûsî Çifti Geometrisi konusu kafamı kurcalıyor. Pratik tecrübesi olan veya daha önce karşılaşan hocalarıma danışmak istedim.
Bu konuda nasıl bir yol izlemek gerekir, tecrübelerinizi paylaşırsanız çok sevinirim.
Sibel NamlıTûsî çifti aslında iki çemberin kaymasından oluşan son derece zarif bir mekanizma: yarıçapı R olan büyük çemberin içine, yarıçapı R/2 olan küçük çember kaydırılıyor (içten kayma). Küçük çemberin çevresi üzerindeki bir P noktası tam olarak büyük çemberin çapı üzerinde düz bir doğru boyunca gidip geliyor. Bunu parametrik denklemlerle net görürsün:
x(θ) = (R−r)cosθ + r·cos((R−r)/r · θ)
y(θ) = (R−r)sinθ − r·sin((R−r)/r · θ)
R = 2a ve r = a koyduğunda (R−r)/r = 1 oluyor, böylece y = 0’ı verip x = 2a·cosθ kalıyor; nokta 2a yarıçaplı bir çap üzerinde salınım yapıyor. Yani iki dönme hareketinden doğrusal hareket elde ediyorsun – işte Tûsî’nin equant sorununu aşmak için 13. yüzyılda uydurduğu temel fikir bu.
Pratikte keşfetmek istersen, bunu Python’da birkaç satırla simüle edebilir ya da GeoGebra’da çemberi kaydırarak canlı izleyebilirsin. Tûsî bunu Kitâbû’n-Nûcûm fi Mekâtîu’dûre’t-Tûsî adlı eserinde gezegen modellerinde kullanmış; modern literatürde Copernicus’e aktarımı tartışılıyor (Saliba-Robbins tartışması). İstersen senin hangi açıdan yaklaşıyorsun – tarihsel/kavramsal mı, yoksa bu çifti bir mekanik veya sinyal işleme uygulamasında mı kullanmak istiyorsun? Ona göre derinleşebiliriz.
Okutarak mobil cihazınızda açın
