Kalıcı Don
Bu madde, Haber Bilim kavram dizini kapsamında hazırlanmış bir sözlük incelemesidir.
Kalıcı don (permafrost), jeolojide iki veya daha fazla yıl suyun donma noktası veya altında kalan toprağı ifade eden bir terimdir. Sürekli olarak donmuş halde bulunan toprak ve/veya kayaçlardan müteşekkil zemini tanımlamak için kullanılır.
Tanım ve köken
Kalıcı don, iki veya daha fazla yıl boyunca suyun donma noktası veya altında kalan toprağa verilen isimdir. Sürekli olarak donmuş halde bulunan toprak ve/veya kayaçlardan oluşan zemini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Terim ilk kez 1947 yılında S.W. Muller tarafından ortaya atılmıştır.
Sürekli ve süreksiz permafrost
Permafrost alanlarının bir kısmında, donmuş olan zemin yaz mevsiminde süresi ve derinliği yerden yere değişmek üzere üst kısmından çözülür ve buzundan kurtulur. Bu tür permafrosta süreksiz permafrost adı verilmektedir. Tersine, sürekli olarak donmuş halde kalan zemini tanımlamak için sürekli permafrost terimi kullanılmaktadır.
Dağılım ve bileşim
Çoğu donuş toprak yüksek enlemlerde yer alır; ancak alp permafrostu çok daha düşük enlemlerde de bulunabilmektedir. Zeminde buz her zaman olmayabilir, ancak sık sık meydana gelir ve zemin malzemesinin potansiyel hidrolik doygunluğunu aşmayan miktarlarda olabilir. Donuş topraklar yeryüzündeki toplam suyun %0.022'sini ve Kuzey Yarımküre'nin %24'ünü oluşturmaktadır.
