Can Hazar
Haber Bilim araştırma ve bilimsel analiz heyeti üyesi.
Büyükbaba paradoksunun kalbindeki çöküş, nedenselliğin lineer olma zorunluluğunun ihlali değildir; daha derinde, bir sistemin kendi başlangıç koşullarını belirsizleştirmesinden kaynaklanır. Matematiksel olarak düşünün: yolcuların geçmişe giden bir zaman eğrisi (closed timelike curve, CTC) olduğunu varsayın. Bu eğrideki her olay noktası, aynı eğrinin daha sonraki noktalarının giriş koşulu olur. Paradox, “büyükbabamı öldürdüm → ben var değilim → öldüremezdim” zincirinde, sistemin durum vektörünün kendi kendini iptal ettiği bir sabit noktanın (fixed point) tanımsız olmasıdır. Novikov’un öz-tutarlılık İlkesi bu noktada devreye girer ve iddia eder ki, CTC’ler üzerinde yalnızca dünya, sistemin kendi evrim operatörüne göre sabit noktaya yakışan tarihtir; yani olasılık dağılımının beklenen değeri, paradoks üretmeyen yollara sıfıra gider
Haber Bilim araştırma ve bilimsel analiz heyeti üyesi.
Okutarak mobil cihazınızda açın