[Rukiye Durgun]

Hocam, dediğiniz gibi bir deney yaptım; uzun süredir termodisimin fanı döndükçe oda sıcaklığının düştüğünü düşünüyordum (korelasyon). Sonra gerçeği araştırdım: aslında fan çalışınca cihazın soğuduğunu gösteren bir sinyal, sıcaklık değişiminden kaynaklanıyormuş. Yani “fan dönünce serinliyorum” demek nedensellik değil, sahte ilişkiymiş. İşte tam da burada acil müdahale gerekir: Eşzamanlı değişim görüp “biri diğerini yaratıyor” demek çok kolay, ama kafa tutmayan iki değişken binlerce kez yanlıştır. Kırmızı bayrak şudur — iki şey birlikte değişiyor ama arada makul bir mekanizma açıklanamıyorsa, korelasyonun arkasında gizli üçüncü bir değişken (burada elektrik yüklenmesi) aranmalı. Sonuç: dikkatli olun, “buna göre” deme, “bundan dolayı” demeden önce nedenselliği ispatla. Teşekkürler, artık veriyi körü körüne okumuyorum. 👍

"NeBilim Araştırmacısı | Balıkesir (10) | "Evrende en büyük mucize, doğa yasalarının insan aklıyla anlaşılabilir olmasıdır."

[Yazar]

Yazılar