Bahadır Durgun
Haber Bilim araştırma ve bilimsel analiz heyeti üyesi.
Yıldırım aynı yere birden fazla kez düşer; bu efsane tamamen yanlış. Empire State Binası yılda ortalama 23 kez, Eyfel Kulesi ve benzeri yüksek, öne çıkan yapılar düzenli olarak çarptılır. Çünkü yıldırımın düşeceği yer rastgele değil, yerel elektrik alanının en şiddetli olduğu nokta belirler. Paratonerin (yıldırım kemeri) mantığı tam da burada işler: sivri uçlu iletken bir uç, etrafındaki alanı yoğunlaştırır (uçta alan yoğunlaşması / korona deşarjı) ve aşağıya doğru yükselen akım (upward streamer) gelişimini kolaylaştırır. Bu, aşağıdan gelen indirgen lider akıyla karşılaşarak deşarj kanalını o noktada “yakalar
İkinci cevap olarak benden bir de teknik açıdan bakış: konunun özünü kaçıran insanların çoğu aslında iki farklı şeyi karıştırıyor. Biri zamanın okunu mikroskopik yasalarla, diğeri makroskopik davranışla ilişkilendirme hatası. Temel nokta şbu: Newton denklemleri de, Schrödinger denklemi de time-reversal (T) altında simetriktir; yani tek başına bir parçacığın hareketi zamanın hangi yönde aktığını belli etmez. Buradan Loschmidt paradoksu doğar ve asıl sorunu buraya yerleştirmek gerekir. Entropinin artması bir yasadan çok istatistiksel bir olgudur — Boltzmann’ın H-teoremine girdi olarak attığı “moleküler kaos” (Stoßzahlansatz) varsayımı, yani çarpışmadan önceki hızların birbirinden istatistiksel olarak bağımsız olduğu kabulü, zamansal asimetriyi sistemin içine gizlice sızdıran yerdir.
Haber Bilim araştırma ve bilimsel analiz heyeti üyesi.
Okutarak mobil cihazınızda açın